به گزارش شادا، هفته گذشته در مراسمی با حضور معاون اول رئیس جمهور و وزیر اقتصاد، مجوز تاسیس دو صندوق سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت ارزی اعطا شد. صندوقهایی که شیوهنامه پذیرش و صدور مجوز آنها در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط هیات عامل بانک مرکزی به تصویب رسیده است. این سند قانونی، چارچوب شفاف و محکمی برای فعالیت صندوقها فراهم کرده و مسیر را برای صدور مجوزهای عملیاتی هموار ساخته است. تاکنون سازمان بورس موافقت اصولی تاسیس چند صندوق را صادر کرده است. دو صندوق مرتبط با تامین سرمایه ملت و تامین سرمایه کیمیا (با مشارکت شرکت ملی صنایع مس ایران و بانک ملی) از دریافتکنندگان این موافقت اصولی بودهاند.
رضا عیوضلو، معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، اعلام کرده که هماکنون چهار درخواست فعال در نوبت صدور موافقت اصولی قرار دارد. متقاضیان در حال تکمیل فرآیند دریافت اجازهنامه مدیران عملیات ارزی از بانک مرکزی هستند تا موافقتهای نهایی صادر شود. علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس نیز تاکید کرده که پس از صدور موافقت اصولی، فرآیند صدور مجوزهای تاسیس، پذیرهنویسی و آغاز فعالیت این صندوقها در دستور کار قرار گرفته است.
این صندوقها از نوع صدور و ابطالی هستند و با هدف جذب منابع ارزی اشخاص حقیقی و حقوقی، کاهش نگهداری غیرمولد ارز در بازارهای غیررسمی، توسعه بازار مالی ارزی و تامین مالی پروژههای صادراتمحور طراحی شدهاند. انتظار میرود با ورود عملیاتی این ابزارها، فصل جدیدی در تامین مالی ارزی و تعمیق نقش بازار سرمایه در اقتصاد ایران گشوده شود.
به گفته وزیر امور اقتصادی و دارایی، صندوقهای ارزی به عنوان ابزاری کلیدی برای مدیریت پساندازهای مردمی و هدایت منابع ارزی به سمت تولید معرفی شدند. وزیر با اشاره به مهاجرت پسانداز مردم به بازارهای غیرمولد مانند طلا، ارز فیزیکی، رمزارز و ملک در سالهای اخیر، تأکید کرد که این صندوقها میتوانند نقش راهگشایی ایفا کنند.
صندوقهای سرمایهگذاری در داراییهای با درآمد ثابت ارزی در واقع به عنوان یکی از جدیدترین ابزارهای مالی بازار سرمایه ایران، با هدف جذب منابع ارزی راکد، هدایت آن به سمت فعالیتهای مولد و ساماندهی بازار ارز راهاندازی شده و نقطه عطفی در تعمیق بازار سرمایه و ایجاد بسترهای نوین سرمایهگذاری ارزی به شمار میروند.
نحوه خرید، صدور و ابطال یونیتهای سرمایهگذاری
این صندوقها از نوع صدور و ابطالی هستند. ارزش خالص داراییها (NAV) و ارزش هر واحد سرمایهگذاری به صورت روزانه و بر مبنای ارز منتخب صندوق (که در اساسنامه مشخص میشود) محاسبه و اعلام میگردد. سرمایهگذاران میتوانند واحدهای صندوق را با واریز ارز به صورت اسکناس یا حواله ارزی خریداری کنند (صدور). در زمان ابطال واحدها نیز، امکان دریافت وجوه به همان شکل (اسکناس یا حواله) وجود دارد. تمام دریافتها، پرداختها و سرمایهگذاریهای صندوق بر مبنای ارز منتخب انجام میشود.
رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس با تشریح نحوه فعالیت صندوقهای ارزی میگوید: بر اساس مقررات مصوب، حداقل ۶۰ درصد داراییهای صندوق باید در اوراق و داراییهای ارزی سرمایهگذاری شود که حداکثر ۲۰ درصد آن میتواند متعلق به یک ناشر اوراق بهادار باشد، همچنین سرمایهگذاری در سپردهها و گواهیهای سپرده ارزی نزد بانکها و موسسات اعتباری دارای مجوز، حداکثر تا ۳۰ درصد داراییهای صندوق مجاز است و تا ۱۰ درصد داراییها نیز میتواند به تنزیل اعتبارات اسنادی ارزی اختصاص یابد.
این مقام مسئول در بازار سرمایه درباره سازوکار صدور و ابطال واحدهای سرمایهگذاری توضیح داد: ساختار این صندوقها مبتنی بر صدور و ابطال است و ارزش خالص داراییها و ارزش هر واحد سرمایهگذاری به صورت روزانه و بر مبنای ارز منتخب صندوق محاسبه و اعلام میشود.
تاثیرات کلان اقتصادی و ساماندهی بازار
این صندوقها میتوانند جایگزین مناسبی برای نگهداری مستقیم ارز و طلا باشند، به ویژه برای افرادی که ریسکپذیری پایینی دارند. با هدایت منابع به اوراق ارزی و پروژههای صادراتمحور، تامین مالی غیرتورمی تقویت شده و فشار بر بازار آزاد ارز کاهش مییابد.
انتظار میرود این ابزارها به رونق بازار سرمایه، تجهیز منابع ارزی راکد و حمایت از تولید کمک کنند. صندوقها تحت نظارت کامل نهادهای ناظر فعالیت میکنند و مدیریت حرفهای داراییها، شفافیت و امنیت سرمایهگذاری را فراهم میآورند.
این ابزارها با پاسخ به نیازهای واقعی سرمایهگذاران و بنگاهها، میتوانند به تعمیق بازار سرمایه، ساماندهی بازار ارز و تقویت بخش مولد اقتصاد کمک شایانی کنند. فرآیندها همچنان در حال تکمیل است و جزئیات بیشتر پس از صدور مجوزهای نهایی اعلام خواهد شد.
کارشناسان بازار سرمایه و اقتصاددانان به جنبههای مثبت متعددی اشاره کردهاند. حفظ ارزش دارایی در برابر تورم یکی از مهمترین مزایاست؛ زیرا پایه صندوق ارزی است و سرمایهگذاران بدون نیاز به نگهداری فیزیکی ارز یا ورود مستقیم به بازارهای پرنوسان، از مدیریت حرفهای بهرهمند میشوند. شفافیت اطلاعاتی، نظارت مستمر نهادهای ناظر (سازمان بورس و بانک مرکزی) و تسهیل دسترسی به حوالههای ارزی از دیگر نقاط قوت این صندوقها خواهد بود.