به گزارش شادا، فرشید قاسمی در این نشست تخصصی با اشاره به چالشهای ساختاری سازمانهای بزرگ اظهار داشت: نمیتوان برای همه سازمانها نسخه واحدی ارائه کرد، اما یکی از مشکلات جدی سازمانهای بزرگ، انباشت پیچیدگیهایی است که بهمرور زمان ایجاد شدهاند و ضرورت وجود بسیاری از آنها دیگر مورد بازبینی قرار نمیگیرد.
وی افزود: گاهی سازمانها از منابع مالی، نیروی انسانی و فناوری مناسبی برخوردارند، اما به دلیل تعدد فرآیندها، موازیکاری، تعدد سطوح تصمیمگیری و نبود شفافیت در مسئولیتها، نمیتوانند از ظرفیتهای موجود خود بهدرستی استفاده کنند.
قاسمی برای تشریح این موضوع به فرآیند تأیید قراردادها در سازمانها اشاره کرد و گفت: ممکن است برای تأیید یک قرارداد، پرونده از هفت یا هشت واحد مختلف عبور کند. هر یک از این مراحل ممکن است با ضرورتهایی مانند کنترل مالی، بررسی حقوقی یا مدیریت ریسک قابل توجیه باشد، اما اگر برخی مراحل صرفاً بر اساس عادتهای اداری باقی مانده باشند، سازمان در حال پرداخت هزینه پیچیدگیهای غیرضروری است.
وی با بیان اینکه مسئله سازمانها صرفاً کمبود منابع نیست، تصریح کرد: گاهی منابع موجود در ساختاری ناکارآمد مصرف میشوند. از این منظر، مدیر موفق کسی نیست که صرفاً منابع بیشتری جذب کند، بلکه مدیری است که بتواند از منابع موجود ارزش بیشتری خلق کند.
این پژوهشگر اقتصاد و مدیریت در ادامه، درباره فاصله میان ایدههای علمی و واقعیتهای اجرایی سازمانها اظهار داشت: این فاصله یکی از مسائل مهم در حوزه مدیریت و اقتصاد است. گاهی یک راهکار در محیط دانشگاهی از نظر منطقی کاملاً صحیح به نظر میرسد، اما هنگام ورود به محیط اجرایی با محدودیتهایی همچون فرهنگ سازمانی، منافع گروههای مختلف، محدودیت منابع، قوانین و مقاومت در برابر تغییر مواجه میشود.
وی افزود: برای مثال، ممکن است ادغام دو واحد سازمانی از نظر نظری بهترین راهکار برای کاهش هزینهها باشد، اما اگر وظایف این دو واحد بهدرستی تفکیک نشده باشد، چنین اقدامی میتواند به کاهش پاسخگویی و افزایش اختلال در سازمان منجر شود.
قاسمی تأکید کرد: میان طراحی نظریه و اجرای آن باید مرحله مهمی به نام شناخت دقیق مسئله و ارزیابی شرایط واقعی وجود داشته باشد. یک مدل باید بتواند از محیط واقعی اطلاعات دریافت کند، مسئله را تحلیل کند و برای اجرا، پیشنهادهایی قابل سنجش ارائه دهد.
وی خاطرنشان کرد: از نظر من، پژوهش زمانی به بلوغ میرسد که بتواند از مرحله توضیح پدیده عبور کند و در بهبود آن نیز نقش داشته باشد.
این طراح چارچوبهای مفهومی در بخش دیگری از سخنان خود، درباره چگونگی شکلگیری ایده طراحی چارچوبهای FPLE، OMM و TDA گفت: نقطه شروع این مسیر، مواجهه با مسائلی بود که به نظر میرسید رویکردهای متعارف قادر به توضیح تمام ابعاد آنها نیستند.
وی ادامه داد: در بسیاری از مسائل اقتصادی و مدیریتی، با پدیدههایی مواجه هستیم که عوامل متعددی بهصورت همزمان بر آنها تأثیر میگذارند. برای مثال، چرا دو سازمان با منابع، فناوری و شرایط محیطی نسبتاً مشابه، عملکردهای کاملاً متفاوتی دارند؟ چرا دو سرمایهگذار با دسترسی به اطلاعات یکسان، تصمیمهای متفاوتی میگیرند؟ و چرا برخی سازمانها با وجود برخورداری از نیروی انسانی متخصص و منابع مناسب، در پیچیدگیهای داخلی خود گرفتار میشوند؟
قاسمی با بیان اینکه این پرسشها صرفاً موضوعاتی مطالعاتی نبودهاند، افزود: این مسائل به چارچوبهای تحلیلی دقیقتری نیاز داشتند. به همین دلیل، به سمت طراحی سه چارچوب مفهومی شامل FPLE (اقتصاد لایههای ادراک)، OMM (مدل مدیریت اوکامی) و TDA (معماری تصمیمگیری نظام) حرکت کردم.
وی تصریح کرد: هدف از این اقدام صرفاً انتخاب نامهای جدید برای مفاهیم موجود نبود، بلکه تلاش کردم برای هر مسئله، ساختار تحلیلی مشخصی ارائه کنم تا روابط میان عوامل مختلف را توضیح دهد و در ادامه، ظرفیت تبدیل شدن به ابزارهای کاربردی را نیز داشته باشد.
قاسمی در ادامه با تأکید بر ضرورت بهکارگیری این چارچوبها در ساختار مدیریتی و اقتصادی کشور اظهار داشت: امیدوارم این چارچوبها در کشور عزیزمان ایران بهدرستی مورد استفاده قرار گیرند و بتوانند در اصلاح ساختارهای مدیریتی و اقتصادی نقشآفرین باشند.
وی با اشاره به اهمیت زمان در فرآیندهای مدیریتی و تصمیمگیری افزود: امروز یکی از عواملی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، مؤلفه زمان است. ممکن است یک تصمیم کاملاً درست اتخاذ شود، اما طولانی شدن فرآیندهای بروکراتیک موجب شود اجرای آن به زمانی نامناسب موکول شود. در چنین شرایطی، حتی یک تصمیم صحیح نیز ممکن است به دلیل تأخیر در اجرا، اثربخشی مورد انتظار را نداشته باشد.
این پژوهشگر اقتصاد و مدیریت با بیان اینکه زمان در دنیای امروز به یکی از عوامل تعیینکننده تبدیل شده است، گفت: برخورداری از زمان مناسب، زمینهساز رشد، توسعه، خلق ثروت و شکلگیری طرحهای تحولآفرین است. هر اقدامی که در زمان مناسب خود انجام شود، متناسب با شرایط روز جامعه، تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت و بازخورد دقیقتری را به مسئولان و تصمیمگیرندگان منتقل میکند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد بتواند در جایگاه یک معلم و مؤلف، هرچند در مقیاسی کوچک، در مسیر اصلاح و توسعه ساختارهای مدیریتی و اقتصادی کشور نقش داشته باشد.