به گزارش شادا، مهدی بنانی، مدیرکل خزانه در حاشیه هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال (افکس ۲۰۲۶)، با تشریح برنامه جدید خزانهداری برای مدیریت نقدینگی دولت اظهار کرد: مدیریت نقدینگی به معنای پیشبینی جریان دریافتها و پرداختهای دولت، شناسایی دورههای مازاد یا کسری منابع و برنامهریزی برای استفاده مؤثر از منابع موجود یا تأمین کسریهای احتمالی است.
وی با اشاره به اینکه زمان وصول درآمدهای دولت و زمان پرداخت هزینهها لزوماً با یکدیگر منطبق نیست، افزود: خزانهداری ممکن است در مقاطعی با مازاد موقت منابع و در دورههایی با کسری نقدینگی مواجه شود. مدیریت نقدینگی باید بهگونهای باشد که از قبل مشخص شود منابع در چه زمانی وصول و در چه زمانی مصرف میشوند و برای دورههای مازاد یا کسری، برنامه مشخصی وجود داشته باشد.
حساب واحد خزانه؛ زیرساخت مدیریت فعال نقدینگی
بنانی با اشاره به استقرار حساب واحد خزانه بهعنوان زیرساخت اصلی این برنامه گفت: در گام نخست، منابع دولت که پیش از این در حسابهای متعدد دستگاههای اجرایی پراکنده بود، در حسابهای خزانهداری کل کشور متمرکز شد. در ادامه نیز حسابهای ریالی دستگاهها به حسابهای اعتباری تبدیل شدند و منابع مالی در حساب پشتیبان خزانه نگهداری میشود.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، آنچه در اختیار دستگاه اجرایی قرار میگیرد، قدرت خرید و مصرف مبتنی بر حساب واحد خزانه است و منابع ریالی در حساب پشتیبان خزانه متمرکز میماند. این سازوکار امکان مدیریت یکپارچه موجودی نقدی و پیشبینی جریان منابع و مصارف دولت را فراهم کرده است.
مدیرکل خزانه با تأکید بر ضرورت حفظ اصل منابع عمومی در سرمایهگذاریهای کوتاهمدت اظهار کرد: منابع مازاد خزانه، مازاد دائمی نیستند و ممکن است صرفاً به دلیل فاصله زمانی میان وصول درآمدها و موعد پرداخت هزینهها برای چند روز یا چند هفته در دسترس باشند؛ بنابراین، باید در ابزارهایی سرمایهگذاری شوند که نقدشوندگی آنها تضمین شده باشد و امکان دسترسی به منابع در زمان نیاز دولت وجود داشته باشد.
بنانی با تشریح اقدامات انجامشده برای استفاده مولد از منابع موقت خزانه گفت: سال گذشته با استفاده از ظرفیت قانونی، مشارکت منابع مازاد خزانه در عملیات ریپو و بازار باز بانک مرکزی آغاز شد و این برنامه در سال جاری نیز ادامه دارد.
وی افزود: امسال با دریافت مجوز جدید، امکان مشارکت منابع مازاد خزانه در خرید اوراق کوتاهمدت بازار سرمایه نیز فراهم شده است. این برنامه حدود سه تا چهار هفته است که با مشارکت خزانهداری کل کشور و از طریق ایستگاه معاملاتی مستقل کارگزاری بانک مرکزی آغاز شده است.
بنانی با اشاره به عملکرد این برنامه تصریح کرد: تاکنون و بر اساس محاسبات انجامشده، حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان اوراق کوتاهمدت در سه هفته خریداری شده است. این معاملات پس از بررسی میزان ذخیره احتیاطی مورد نیاز و تأیید کمیته مدیریت نقدینگی انجام میشود.
وی توضیح داد: کمیته مدیریت نقدینگی با مشارکت حوزههای مدیریت نقدینگی، مدیریت بدهی و سازمان برنامه و بودجه تشکیل شده و بهصورت هفتگی درباره میزان منابع قابل استفاده، ذخیره احتیاطی و نحوه بهکارگیری منابع مازاد تصمیمگیری میکند.
پیگیری راهاندازی ابزار ریپو در بازار سرمایه
مدیرکل خزانه در ادامه از پیگیری راهاندازی ابزار ریپو در بازار سرمایه خبر داد و گفت: با توجه به ماهیت موقت منابع خزانه، نیازمند ابزارهایی هستیم که امکان سرمایهگذاری و بازگشت سریع منابع را فراهم کنند.
وی افزود: در حال حاضر خرید اوراق کوتاهمدت بهصورت قطعی انجام میشود، اما توسعه ابزارهای متنوع و بهویژه راهاندازی ریپو در بازار سرمایه میتواند به مدیریت کارآمدتر منابع کمک کند. امیدواریم با عملیاتی شدن این ابزار، خزانهداری کل کشور بهعنوان یکی از متقاضیان اصلی و سایر فعالان بازار سرمایه بتوانند از ظرفیت آن استفاده کنند.