چهارشنبه 30 آبان 1397   14:02:51
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
گفتگو

1397/8/1 سه‌شنبهمدیرعامل شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس:
ارتقای سواد مالی یک موضوع ملی است
سواد مالی در یک کلام توانایی مدیریت اقتصادی درآمد و هزینه است؛ یعنی اینکه بتوان به شکل مناسبی کسب درآمد کرد؛ درست هزینه کرد؛ سرمایه‌گذاری متناسب با درآمد داشت و به تعبیری هم در حال زندگی کرد و هم برای آینده برنامه­ریزی مناسب داشت. به توصیف یونسکو افرادی می توانند زندگی بهتری داشته باشند که از سواد مالی مناسبی برخوردار باشند.

یکی از وظایف روابط عمومی سازمان بورس و اوراق بهادار و شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس  فرهنگ‌سازی عمومی بازار سرمایه و ارتقای سواد مالی عنوان می‌شود. سواد مالی چیست و چرا به این مقوله توجه دارید؟

در چند دهه اخیر "سواد" معانی متفاوتی داشته است. زمانی باسواد بودن توانایی خواندن و نوشتن تفسیر می‌شد، اما در اوایل قرن 21 یونسکو برای باسوادبودن محورهای 6 گانه‌ تعریف کرده است. "سواد عاطفی" ، " سواد ارتباطی"، " سواد رسانه"، " سواد آموزش و پرورش"، " سواد رایانه" "سواد مالی". بر اساس تعریف یونسکو شخص با سواد فردی است که دارای این پارامترها باشد.

سواد مالی در یک کلام توانایی مدیریت اقتصادی درآمد و هزینه است؛ یعنی اینکه بتوان به شکل مناسبی کسب درآمد کرد؛ درست هزینه کرد؛ سرمایه‌گذاری متناسب با درآمد داشت و به تعبیری هم در حال زندگی کرد و هم برای آینده برنامه‌ریزی مناسب داشت. به توصیف یونسکو  افرادی می توانند زندگی بهتری داشته باشند که از سواد مالی مناسبی برخوردار باشند.

تحقیقاتی که در کشورمان بر روی میزان سواد مالی انجام شد، نشان می‌دهد سطح سواد مالی در جایگاه مناسبی نیست و نیاز جدی به ارتقای آن احساس می‌شود. یکی از این تحقیقات توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صورت در سال 2013 (1391-92) صورت گرفته است. این افکارسنجی نشان می‌دهد 9% جامعه نمونه -که قابل تعمیم به کل کشور است- سواد مالی ناکافی، 39% نسبتا کافی، 32% مناسب و تنها 15% در سطح ایده‌آل است. ملموس‌ترین اثر داشتن سواد مالی مناسب این است که افراد بهتر می‌توانند کسب درآمد کنند و هزینه‌کرد مناسب‌تری نیز داشته باشند. این مساله ریشه بسیاری از مشکلات اجتماعی را نیز کاهش می‌دهد. اثربخشی دیگر در رفتار اقتصادی فرد در هنگام مشکلات و بحران‌ها خود را نشان می‌دهد. اگر سطح سواد مالی بالا برود، رونق مبادلات مالی و سطح رفاه افراد نیز افزایش می‌یابد، در نتیجه در بحران‌های اقتصادی شاهد رفتار درست خواهیم بود که به نوبه خود مانع از به هم خوردن نظم اقتصادی و اجتماعی در کشور می‌شود.

باید توجه داشته باشیم ارتقای سواد مالی یک موضوع ملی است و هیچ بخشی به تنهایی نمی‌تواند این مسؤولیت را به شکل کامل به انجام برساند. از دیگر سو، قطعاً بدون مشارکت عمومی و بالای مردم در ‌بخش‌های مختلف اقتصادی کشور چرخ اقتصاد به گردش درنخواهد آمد و اگر این حضور، آگاهانه و مبتنی بر دانش باشد مردم به طور خودکار و خودجوش راه‌حل مشکلات اقتصادی را خواهند یافت و از آن عبور خواهند کرد. بنابراین، در صورت وحدت رویه و هماهنگی دستگاه‌های مختلف اجرایی و سازمان‌های ذی‌ربط «جنبش عظیم ارتقای سواد مالی» در فضای عمومی جامعه شکل می‌گیرد و در پی شکل‌گیری این بستر عمومی متعاقباً تقویت سیستم اقتصادی کشور و دستیابی به سیاست‌ها و شعارهای اقتصاد مقاومتی مقدور و تسهیل خواهد شد.

ما خود را در این حوزه مسؤول می‌دانیم. موضوع سواد مالی از گذشته مورد توجه سازمان بورس و اوراق بهادار بوده است؛ به نحوی که اقدامات خوبی صورت گرفته و محتواهای مختلف و متنوعی تولید شده است و خوشبختانه روند توجه به ارتقای سواد مالی در چند سال اخیر رشد بیشتری داشته است.

بخش‌هایی از اقدامات را نام ببرید.

یکی از روش‌های ارتقای سواد مالی ارائه مفاهیم مالی به صورت تفکیک‌ شده برای سنین مختلف است. سازمان بورس و اوراق بهادار و شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس سعی نموده‌اند این مهم را همانند همه نقاط دنیا برنامه‌ریزی نمایند. یکی از این سطوح کودکان هستنده که برای این حوزه نشریه پیک بورس را به صورت فصلی منتشر می‌کنیم. در تهیه این نشریه سعی شده مفاهیم بازارهای مالی به صورت ساده در اختیار کودکان قرار گیرد. هم‌چنین هر ساله در نمایشگاه‌های بین‌المللی بورس، بانک و بیمه، شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس پذیرای کودکان زیادی است و در غرفه کودک سعی می‌کند شیوه صحیح سرمایه‌گذاری را به زبان ساده به کودکان و نوجوانان آموزش دهد. علاوه بر آن برای این حوزه اقدامات فرهنگی مانند برپایی مسابقاتی نقاشی مرتبط به حوزه سواد مالی طراحی شده که می‌تواند محرک یادگیری مفاهیم این حوزه باشد.

فعالیت دیگر این شرکت در حوزه نوجوانان، برگزاری رویداد "فین‌تک دانش آموزی- ایده‌های نو و خلاقانه" در بین دانش‌آموزان پایه اول و دوم متوسطه بوده است. این برنامه سعی دارد سواد مالی و مهارت‌های مالی کودکان از سنین پایه طراحی کند. این دانش آموزان آماده می شوند تا ضمن یادگیری اصول اولیه بازار‌های مالی، آشنایی با ظرفیت‌ها و کارکرد‌های این بازار در حوزه‌های مختلف فین تک با طرح ایده های نوآورانه و خلق مدل کسب و کار با یکدیگر به رقابت بپردازند.

در کنار این دست از اقدامات برای سنین پایه، رشته تحصیلی دیپلم بورس با همکاری وزارت آموزش و پرورش برای مقطع تحصیلی متوسطه طراحی و تدوین شد. در این رشته تحصیلی دانش‌آموزان با ابعاد، ساختارها و کارکردهای بازار سرمایه با هدف جذب اقشار و گروه‌های مختلف به بازار سرمایه و دریافت سفارش خرید و فروش از مشتریان و انتقال آن به شرکت‌های کارگزاری آماد می‌شوند. این دوره شامل 1500 ساعت آموزش نظری و 900 ساعت آموزش عملی است.

برای دانشجویان نیز رشته‌های کاردانی و کارشناسی حرفه‌ای بورس جهت تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآمد ویژه نهادهای مالی بازار سرمایه طراحی و ایجاد شده است. این شرکت هم چنین دوره MBA بازار سرمایه را در سطح کارشناسی ارشد برای مدیریت حرفه‌ای کسب و کار تدارک دیده است. این موارد همگی در قالب یک بسته آموزشی در راستای ارتقای آکادمیک - سیستماتیک سواد مالی برای همه اقشار سنی جامعه تعریف شده است که می‌توان آن را برنامه‌ای منسجم برای ارتقای سواد مالی تفکیک نمود.

در کنار این اقدامات، چه فکری برای افرادی که علاقه‌مند به معامله در بازار سرمایه هستند اما اطلاعات درستی از سرمایه گذاری در این بازار ندارد، کردید؟

سؤال بسیار خوب و مهمی است. بسیاری از مردم با شنیدن اخبار مختلف از بازار سرمایه، به فعالیت در این بازار ترغیب می‌شوند. درست است که خرید و فروش در بازار سهام نیاز به دانش کافی و اطلاعات درست و دقیقی دارد، اما نمی‌توان از کنار خواست و تمایل این دسته از افراد جامعه به راحتی عبور کرد. بعلاوه می‌دانیم در صورتی که سرمایه‌های خرد در فعالیت‌های مولد اقتصادی، به کار گرفته شوند، هم برای حمایت از کالای ایرانی شرایط مثبتی فراهم شده است هم عملا پول در بازارهای غیرمولد و ایجادکننده تورم گردش نخواهد داشت. یکی از دغدغه‌های این افراد خطر از بین‌رفتن سرمایه است. به هر صورت، ذات بازار سرمایه با ریسک توام است و مانند برخی بازارهای دیگر همواره مبتنی بر سود تضمین‌شده نیست.

یک مساله این است که ما به مردم بگوییم که اگر دانش، تجربه و وقت کافی ندارند، به جای سرمایه‌گذاری مستقیم به صورت غیرمستقیم یعنی از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک اقدامات خود را انجام دهند. در این صندوق‌ها متخصصان خبره به جای فرد فعالیت می‌کنند و در انواعی از این صندوق‌ها نیز عملا حداقلی از سود تضمین‌شده وجود دارد. این مساله می‌تواند دغدغه بخشی از جامعه را پوشش دهد. در همین زمینه ما اقدام به استفاده از ابزارهای آگاهی‌بخش متنوعی کرده‌ایم. همواره در مصاحبه مسؤولان ارشد بازار سرمایه این مساله گوشزد می‌شود و خوشبختانه به دلیل ارتباط خوبی که با رسانه‌ها وجود دارد، به خوبی نیز منتشر می‌شود. شیوه دیگر، استفاده از ابزارهای شبکه‌های اجتماعی است که این روزها مشتریان پروپا قرصی دارد و اکثر مردم از آنها استفاده می‌کنند. در همین زمینه ما از انیمیشن‌ها، موشن‌گرافی‌ها، اینفوگرافی‌ها و سایر محتواهایی که در این شبکه‌ها به شکل جذاب ارائه می‌شوند، استفاده کرده‌ایم و روند تولید و پخش آنها نیز ادامه دارد.

بخش دیگری از جامعه نیز دانشی به دست آورده‌اند و دوست دارند بدون ریسک، اطلاعات خود را آزمایش کنند. مجموعه ما برای این موضوع تالار مجازی بورس را پیشنهاد می‌دهد. در این تالار معاملات روزانه شبیه‌سازی می‌شود. همه اطلاعات واقعی و مطابق با بازار است ولی نیازی به پول واقعی برای فعالیت در این تالار وجود ندارد و بعلاوه افراد می‌توانند با هم مسابقه بدهند و توانایی‌ها خود و رقیبان را نیز بشناسند.

پتانسیل بازار سرمایه را برای حضور طیف‌های مختلف به چه میزان می‌دانید.

به جرات می‌توان گفت این بازار تنها بازاریست که سرمایه‌گذاران تنها با 100 هزار تومان می‌توانند در آن فعالیت نمایند. همان طور که پیشتر گفتم حتی افرادی که به دلیل مشغله کاری نمی‌توانند به صورت مداوم حضور داشته باشند نیز می‌توانند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار، اقدام به سرمایه‌گذاری و کسب سود کنند. برای افرادی که نیمه‌حرفه‌ای هستند هم امکان آزمون دانش وجود دارد. در عین حال، ما آمادگی داریم تا مفاهیم بازار سرمایه را به هر یک از نهادها و اشخاص حقوقی و حقیقی از هر قشری که باشند، آموزش دهیم.

به‌عنوان رئیس شورای سیاستگذاری فرهنگسازی بازار سرمایه چه توصیه‌هایی برای سرمایه‌گذاری صحیح سهامداران در جامعه دارید؟

به علاقمندان به بازار سرمایه توصیه می‌کنم حتما آموزش لازم را دریافت کرده و پس از آن نیز با تحلیل اقدام به خرید و فروش سهام کنند. دنباله‌روی شایعات یا صف‌های خرید و فروش ممکن است موجب زیان برای معامله‌گران شود.

همچنین مهم است که در این بازار دیدگاه بلندمدت داشته باشیم. بازار سرمایه اصولا برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت است. در بازه‌های کمتر از یک سال ممکن است تغییرات قیمتی زیاد باشد اما آمار نشان می‌دهد در بلندمدت بهترین بازدهی از آن بازار سرمایه بوده است.

سومین توصیه به سهامداران انتخاب سبد سهام است که پیشنهاد می‌شود از میان صنایع برتر سبد سهام انتخاب شود. به عنوان مثال 4 تا ۵ صنعت برتر انتخاب شود و در هر کدام با خرید یک سهم ۲۰ تا ۲۵ درصد سرمایه سرمایه‌گذاری شود تا ریسک سرمایه‌گذاری پایین بیاید. از طرف دیگر اگر سرمایه زیاد خرد و پراکنده شود، مدیریت آن سخت‌تر می‌شود. بنابراین، انتخاب سبد به معنای انتخاب ده‌ها سهم در سبد سرمایه‌گذاری نیست.

پیشنهاد دیگر این است که هنگام خرید و فروش نقدشوندگی سهام بررسی شود و سهمی انتخاب شود که میزان معاملات آن در روز زیاد است. بعلاوه اگر میزان شناور آزاد سهام بیشتر باشد،‌ به معنای آن است که سهام بیشتر در دست افراد مختلف است و همین موضوع نقدشوندگی سهام را افزایش می‌دهد.

بهتر است گزارش‌های دوره‌ای سهم به صورت مداوم بررسی شود. شرکت‌ها موظف به ارائه گزارش به‌موقع از عملکرد خود در دوره‌های سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه و سالانه هستند. از طرفی هم به صورت ماهانه آمار تولید و فروش را ارائه می‌دهند. بهتر است سهمی انتخاب شود که در گزارش خود عملکرد مناسب‌تری نسبت به سایر شرکت ها دارد. 

یک نکته مهم دیگر که سهامداران باید آن را به ویژه در شرایط فعلی دنبال کنند، اخبار سیاسی و اقتصادی کشور است. سهامداران به ویژه افراد تازه وارد همواره به اخبار سیاسی اقتصادی داخلی و خارجی توجه داشته باشند. ممکن است گوش‌دادن به اخبار یا مطالعه روزنامه‌های اقتصادی وقت گیر باشد، اما کمک بزرگی می‌کند تا بتوان در برخی موارد روند بازار را پیش‌بینی نمود و همین‌طور صنایع خاصی را مورد توجه قرار داد.

در انتها نیز مشورت گرفتن از افراد آگاه، با تجربه و قابل اطمینان و شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار فراموش نشود. بازار سرمایه آن قدرها ساده نیست که با چند متغیر بتوان آن را تحلیل کرد. گاه عوامل متعدد و پیچیده وجود دارند که علاوه بر تاثیرگذاری خودشان روی همدیگر هم اثر می‌گذارند. در اینجا دانش تحلیل بازار در صورتی که با تجربه توام شود، می‌تواند به پیش‌بینی صحیح کمک شایان توجهی داشته باشد. با این حال، تاکید می‌کند کسی که مشورت می‌دهد باید معتمد هم باشد. متاسفانه بعضی وقتها دیده می‌شود افرادی با هدف انتفاع شخصی راهنمایی‌هایی به بقیه ارائه می‌دهند و حتی در دفعات اول مشورت گرفتن از این افراد سودمند است ولی پس از حصول اعتماد، افراد مورد سوء استفاده قرار می‌گیرند و متحمل زیان می‌شوند. اگر اشخاص حقیقی این چنینی هم در دسترس ندارید، شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری بهترین گزینه هستند.

 

با توجه به اینکه پنجمین نمایشگاه بین المللی بورس، بانک، بیمه و خصوصی سازی کیش از 30 مهر الی 3 آبان برگزار می‌شود، دیدگاه شما نسبت به این نمایشگاه چیست؟

به اعتقاد من این نمایشگاه به دلیل مزایایی که منطقه آزاد کیش برای حضور خارجی‌ها دارد، به نوعی نقش واسط مالی بین بازار داخلی و خارجی را ایفا می‌کند. من از اولین دوره همراه این نمایشگاه بوده‌ام. همواره مجری نمایشگاه و مشارکت‌کنندگان تلاش کرده‌اند از این مزیت بهره ببرند. همایش‌های مختلفی با حضور مقامات و کارشناسان داخلی و خارجی در این نمایشگاه برگزار شده که موجب آشنایی و هم‌افزایی علمی افراد شده است. از دیگر مزایای این نمایشگاه، حضور و ارتباط بخش‌های مهم مالی یعنی بورس، بانک، بیمه و خصوصی‌سازی است. به اعتقاد من، این نمایشگاه در شرایط کنونی کشور راهگشاست. رویدادهای متنوعی که در این نمایشگاه برنامه‌ریزی می‌شود، روند مثبت و رو به رشدی دارد که می‌تواند در بالندگی حوزه اقتصادی اثربخش باشد. اشخاصی هم که از این نمایشگاه بازدید می‌کنند، علاوه بر مردم عزیز جزیره کیش، شامل مقامات مختلفی می‌شود که جلسات برگزار شده بین آنها نیز همواره راهگشا بوده است.

لطفا درباره برنامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار و شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس در این نمایشگاه توضیح دهید.

سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد ارشد بازار سرمایه در این رویداد شرکت می‌کند. این حضور علاوه بر اعتباربخشی به نمایشگاه و زمینه‌سازی برای حضور  سایر نهادهای مالی در این نمایشگاه، متضمن اقداماتی برای ارکان و شرکت‌های تابعه سازمان است. از این رو، ساماندهی حضور بورس‌ها و شرکت‌هایی همانند رایان بورس و مدیریت فناوری بورس تهران به عهده ماست. نمود این هماهنگی در قالب یک غرفه مشترک با حضور این مجموعه‌هاست. از سوی دیگر سازمان نیز به عنوان یکی از حاضران در این غرفه مشترک، پاسخگویی به مراجعان و راهنمایی آنان نسبت به شیوه‌‌های تامین مالی، نحوه سرمایه‌گذاری توسط سرمایه‌گذاران خارجی، مسائل مربوط به شرکت‌های پذیرفته شده، موضوعات مرتبط با نهادهای مالی، مسائل حقوقی و.. را به انجام می‌رساند. همچنین برنامه‌هایی نیز به صورت مشترک با همکاری شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس به انجام می‌رسد. به جز برنامه های معمول همانند حضور انتشارات بورس، یکی از اقدامات مهم مشترک برگزاری کارگاه آموزشی معرفی معاملات الگوریتمی و الزامات آن در روز سه‌شنبه ۱ آبان ۹۷ در ساعت 17 است. از اهداف این کارگاه می‌توان به فهم و تجاری‌سازی دانش نوین اقتصادی و مالی برای بازار سرمایه ایران، آشنایی با ابزارهای معاملاتی بین‌المللی و موفق در بازار سرمایه و آشنایی با مقررات کنونی بازار سرمایه ایران در خصوص معاملات الگوریتمی اشاره نمود. این کارگاه به صورت حضوری و پخش آنلاین در اختیار علاقه‌مندان است.

یکی دیگر از برنامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار مشارکت در کنفرانس "نقش مالی اسلامی در اقتصاد: قدمی به سوی ثبات" است. این کنفرانس بین‌المللی توسط انجمن مالی اسلامی برگزار می‌شود و سازمان بورس و اوراق بهادار از حامیان این رویداد است. در این کنفرانس رئیس سازمان سخنرانی می‌کنند و ریاست برخی از پنل‌ها نیز توسط مدیران سازمان خواهد بود.

یکی دیگر از برنامه های این نمایشگاه مسابقه فین تک دانش آموزی است. این مسابقه یک رویداد فرهنگ‌سازی با رویکرد تکنولوژی‌های مالی است. با توجه به ضرورت و اهمیت فرهنگ‌‌‌سازی مفاهیم مالی از سنین پایه، این رویداد در بین دانش‌‌آموزان  دوره متوسطه برگزار می‌شود. این رویداد به مدت دو روز (اول و دوم آبان‌ماه) برگزار می‌شود که در آن دانش آموزان مقطع متوسطه در گروه‌های 5 نفره به آموزش و فعالیت می‌پردازند. در پایان رویداد دانش آموزان همه تیم‌ها، به ارائه ایده‌های خود در مقابل داوران و حضار می‌پردازند و با آرای هیأت داوران، تیم‌های برتر انتخاب می‌شوند.


منبع: سایت بازار سرمایه


 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر

نسخه قابل چاپ