ارزش کل واردات نیز در این مدت بالغ بر 23 میلیارد و 668 میلیون و 940 هزار دلار بود که با مقایسه این ارقام، میتوان گفت که تراز بازرگانی خارجی جمهوری اسلامی ایران (بدون احتساب صادرات نفت خام و سایر موارد مندرج در توضیح کالاهای غیرنفتی) طی شش ماهه نخست سالجاری، با کسری 14 میلیارد و 690 میلیون و 960 هزار دلار مواجه بوده است.
همچنین براساس این ارقام، ارزش واردات 56/72 درصد از ارزش کل مبادلات خارجی کشور را به خود اختصاص داده است. این نسبت در مدت مشابه سال گذشته برابر با 94/74 درصد بود.
طبق این گزارش؛ در مدت یادشده، از میان 191 کشور شریک تجاری ایران، تراز بازرگانی خارجی کشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 108 کشور منفی و با 83 کشور دیگر مثبت بوده است. پنج کشور طرف معامله ایران با بیشترین تراز تجاری مثبت به ترتیب کشورهای عراق، افغانستان، جمهوری عربی سوریه، ترکمنستان و اندونزی بودند.
پنج کشور طرف معامله ایران با بیشترین تراز تجاری منفی را نیز به ترتیب کشورهای امارات متحده عربی، آلمان، جمهوری کره، سوئیس و انگلستان تشکیل میدادند.
این گزارش میافزاید: در شش ماهه اول سال 88، ارزش یک تن کالای صادراتی 95/437 دلار و ارزش یک تن کالای وارداتی 64/1023 دلار بوده است که به این ترتیب، رابطه مبادله بازرگانی خارجی ایران، رقم 43/0 خواهد بود.
عملکرد شش ماهه صادرات
میزان صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی، بدون احتساب میعانات گازی، طی شش ماهه ابتدای سالجاری ،بیش از20 میلیون و 500 هزار تن به ارزش 8 میلیارد و 977 میلیون و 980 هزار دلار بود که این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر وزنی 20/19 درصد افزایش و از لحاظ ارزش 15/10 درصد کاهش داشت.
در برنامه چهارم توسعه کشور، برای صادرات انواع کالاهای غیرنفتی در مدت یادشده، رقم 6 میلیارد و 408 میلیون و 500 هزار دلار پیشبینی شده است که با توجه به ارقام ذکر شده، حدود 09/140 درصد از اهداف این برنامه، تحقق یافته است.
براساس اطلاعات موجود، از کل ارزش صادراتی کالاهای کشور در شش ماهه اول امسال، حدود 96/27 درصد مربوط به صادرات محصولات پتروشیمی، 08/21 درصد میعانات گازی و 96/50 درصد مربوط به سایر محصولات صادراتی است. لازم به ذکر است که صادرات قطعی با احتساب میعانات گازی در شش ماهه نخست سال جاری، با 25/21 درصد رشد وزنی و 15/15 درصد کاهش ارزش روبهرو بوده است.
اقلام عمده صادراتی در شش ماهه سالجاری کشور را به ترتیب گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع شده، پروپان مایع شده، پلی اتیلن گرید فیلم، بوتان مایع شده، کاتود و قطعات کاتود از مس تصفیه شده، پارااکسیلن، پسته، سنگ آهن بههم فشرده نشده و کنستانترههای آن، فرش و متانول، تشکیل دادند.
در این مدت بیشتر خریداران گازهای نفتی و هیدورکربورهای گازی شکل مایع شده، کشورهای امارات متحده عربی، هلند و جمهوری کره بودهاند.
عمده خریداران پروپان مایع شده را نیز کشورهای چین، اندونزی و ژاپن تشکیل دادهاند.
همچنین بیشتر خریداران پلی اتیلن گرید فیلم به ترتیب کشورهای چین، امارات متحده عربی و بلژیک بودهاند.
سهم هر قاره از لحاظ ارزش کل صادرات کشور در شش ماهه امسال به ترتیب برای آسیا 05/83 درصد، اروپا 22/14 درصد، آفریقا 61/1 درصد، آمریکا 03/1 درصد و اقیانوسیه 09/0 درصد بود.
در شش ماهه اول سالجاری، 5 کشورعمده خریدار کالاهای صادراتی ایران را عراق، چین، امارات متحده عربی، هند و افغانستان تشکیل دادند که سهم این پنج کشور در مجموع 85/58 درصد از ارزش صادرات کشورمان بود.
نکته قابل ذکر اینکه از میان 159 کشور مقصد کالاهای صادراتی، در مدت زمان مورد بررسی، بیش از 90 درصد ارزش صادرات، متعلق به 26 کشور جهان بود و 133 شریک تجاری دیگر ایران، کمتر از 10 درصد ارزش صادرات را به خود اختصاص دادند.
در مدت مشابه سال گذشته، رتبههای یک تا پنج عمده مقاصد صادراتی ایران به ترتیب متعلق به امارات متحده عربی، چین، عراق، هند و جمهوری کره بود.
طبق این گزارش؛ میزان صادرات به تفکیک 10 استان تولید کالای نهایی عمده در شش ماهه امسال مربوط به استانهای بوشهر، خوزستان، تهران، اصفهان، خراسان، کرمان، کردستان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و مرکزی بود که این ده استان در مجموع بیش از 87 درصد از کل ارزش صادرات را به خود اختصاص دادند.
براساس این گزارش؛ گمرکات منطقه ویژه عسلویه (انرژی پارس)، شهید رجایی، بندر امامخمینی(ره)، پتروشیمی بندر امامخمینی(ره)، غرب تهران، مشهد، باشماق، بوشهر، پرویزخان و آستارا، به ترتیب فعالترین گمرکات کشور در امر صادرات بودند که بیش از 74 درصد از وزن و 70 درصد از ارزش صادرات کل کشور در مدت زمان مورد بررسی، مربوط به این ده گمرک بود.
102 گمرک فعال صادراتی دیگر کشور در شش ماهه ابتدایی سال 88، تنها 85/25 درصد از وزن کل و 65/29 درصد از ارزش کل صادرات را به خود اختصاص دادند.
واردات
واردات کشور طی شش ماهه سالجاری، بالغ بر 23 میلیون و 122 هزار تن به ارزش 23 میلیارد و 68 میلیون و 940 هزار دلار برآورد شده که این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر وزنی حدود 88/10 درصد افزایش داشت، اما از لحاظ ارزش با 78/20 درصد کاهش روبهرو بود.
در برنامه چهارم توسعه، برای ارزش واردات کشور در مدت یادشده، رقم 21 میلیارد و 194 میلیون دلار پیشبینی شده بود که با توجه به ارقام ذکر شده، حدود 68/111 درصد از اهداف برنامه تحقق یافته است.
در طول این مدت اقلامی نظیر شمش از آهن و فولاد غیرممزوج، بنزین، سایر گندم سخت، برنج نیمه سفید شده، قطعات منفصله برای تولید خودروهای سواری، دانه ذرت، اجزا و قطعات توربینهای گازی، محصولات از آهن یا فولاد غیرممزوج، دانه سویا و کنجاله دانه سویا، در صدر کالاهای وارداتی قرار گرفتند.
در مدت یادشده کشورهای عمده طرف معامله برای شمش از آهن و فولاد ممزوج - به عنوان اولین قلم کالاهای وارداتی- کشورهای امارات متحده عربی، فدراتیو روسیه و جمهوری کره بودند.
بیشتر واردات کشور در زمینه بنزین به عنوان دومین قلم از کالاهای وارداتی در مدت زمان یادشده، از کشورهای امارات متحده عربی، هلند و رومانی انجام شد.
میزان واردات کشور در شش ماهه اول امسال، به ترتیب از آن کالاهایی چون راکتورهای هستهای، دیگ بخار و آبگرم، ماشینآلات و وسایل مکانیکی و اجزا و قطعات آنها، چدن یا آهن و فولاد، غلات، ماشینآلات و دستگاههای برقی واجزای آنها، دستگاههای ضبط و پخش صوت و تصویر تلویزیون و اجزا و قطعات این دستگاهها، سوختهای معدنی، روغنهای معدنی و محصولات حاصل از تقطیر آنها، مواد قیری و مومهای معدنی بود.
در شش ماهه اول سال 88، بیش از 95 درصد از ارزش کل واردات کشور مربوط به دو قاره آسیا و اروپا بود. سهم سه قاره دیگر از واردات کشور تنها 97/4 درصد بود.
براین اساس؛ حدود 02/55 درصد از کل واردات کشور در این مدت از قاره آسیا، 01/40 درصد آن از قاره اروپا، 63/3 درصد از قاره آمریکا، 87/0 درصد از قاره اقیانوسیه و 47/0 درصد آن از قاره آفریقا بود.
در همین مدت همچنین بیشتر کالاهای وارداتی کشور به ترتیب مربوط به کشورهای امارات متحده عربی، آلمان، چین جمهوری کره و سوئیس و سهم ارزش وارداتی این پنج کشور به ترتیب 45/26 درصد، 92/9 درصد، 90/7 درصد، 62/6 درصد و 48/4 درصد از ارزش کل واردات کشور بود.
لازم به ذکر است که این پنج کشور در مجموع بیش از 55 درصد از ارزش واردات کشورمان را تشکیل میدهند.
نکته قابل توجه اینکه بیش از 90 درصد از ارزش واردات مربوط به 24 کشور جهان بوده و سایر 120 شریک تجاری ایران در شش ماهه اخیر سالجاری، کمتر از 10 درصد از ارزش واردات را به خود اختصاص دادند.
در این مدت، فعالترین گمرکات کشور در امر واردات به ترتیب گمرکات شهید رجایی، بندر امامخمینی(ره)، شهریار، بندر انزلی، فرودگاه امامخمینی(ره)، تجاری مهرآباد، بوشهر، غرب تهران، بندر نوشهر و خرمشهر شناخته شدند.
این ده گمرک عمده وارداتی در بین 88 گمرک فعال وارداتی در شش ماهه اول سالجاری، در مجموع بیش از 85 درصد از وزن کل و 85 درصد از ارزش کل واردات را به خود اختصاص دادند.
